Dầu máy nén khí trục vít là hạng mục ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệt độ máy, độ kín buồng nén, độ bền đầu nén và tuổi thọ lọc tách dầu. Tại Airtec, khi kiểm tra một hệ thống máy trục vít bị nóng, hao dầu hoặc chạy nặng tải, chúng tôi luôn kiểm tra dầu trước. Với dòng máy trục vít có dầu, chọn sai dầu có thể làm máy tăng nhiệt, keo dầu, nghẹt lọc và giảm hiệu suất rõ rệt.
Dầu máy nén khí trục vít là gì?
Dầu máy nén khí trục vít là dầu chuyên dụng dùng cho máy nén khí trục vít có dầu. Khác với dầu động cơ thông thường, loại dầu này làm 3 nhiệm vụ chính:
- Bôi trơn cụm đầu nén và vòng bi
- Làm kín khe hở trong buồng nén
- Làm mát trong quá trình máy chạy tải
Nếu dùng sai dầu, máy vẫn có thể chạy trong thời gian đầu, nhưng rất dễ phát sinh các lỗi như:
- Nhiệt độ vận hành cao
- Hao dầu nhanh
- Lọc tách dầu nhanh bẩn
- Dầu bị đóng cặn, keo dầu
- Đầu nén mòn sớm
Dầu máy nén khí trục vít có những loại nào?
Trong thực tế, dầu máy nén khí trục vít thường chia theo gốc dầu và độ nhớt.
Phân loại theo gốc dầu
| Loại dầu | Đặc điểm |
|---|---|
| Dầu khoáng | Giá dễ tiếp cận hơn, chu kỳ thay ngắn hơn |
| Dầu bán tổng hợp | Ổn định tốt hơn dầu khoáng, dùng khá phổ biến |
| Dầu tổng hợp | Chịu nhiệt tốt hơn, ổn định cao hơn, chu kỳ sử dụng dài hơn |
Với hệ thống chạy nhiều giờ, nhiệt độ cao hoặc tải nặng, nhóm dầu tổng hợp hoặc bán tổng hợp thường phù hợp hơn.
Phân loại theo độ nhớt
Hai cấp độ nhớt gặp nhiều nhất là:
| Cấp độ nhớt | Ứng dụng thường gặp |
|---|---|
| ISO VG 32 | Một số dòng máy yêu cầu dầu loãng hơn, môi trường mát hơn |
| ISO VG 46 | Phổ biến trên nhiều máy nén khí trục vít công nghiệp |
Phần lớn nhà xưởng dùng máy trục vít hiện nay thường gặp ISO VG 46, nhưng không nên chọn theo thói quen. Phải bám theo khuyến nghị của từng hãng máy.
Vì sao không nên dùng dầu thường cho máy trục vít?
Đây là lỗi khá nhiều xưởng gặp khi muốn giảm chi phí vật tư. Dầu thường hoặc dầu không đúng chuẩn sẽ làm:
- Mất độ ổn định khi nhiệt độ tăng
- Giảm khả năng tách dầu
- Tạo cặn trong đường dầu
- Ảnh hưởng tới lọc dầu và lọc tách dầu
- Tăng nguy cơ keo dầu
Với máy nén khí trục vít, dầu không chỉ là vật tư tiêu hao. Đây là một phần của hệ thống vận hành. Vì vậy, Airtec luôn khuyến nghị dùng đúng loại dầu phù hợp với model máy và giờ chạy thực tế.
Cách chọn dầu máy nén khí trục vít đúng kỹ thuật
Khi chọn dầu, cần chốt theo 5 yếu tố:
1. Chọn đúng theo hãng máy
Mỗi hãng máy có thể có khuyến nghị dầu khác nhau. Với các dòng như:
- Hitachi
- Kobelco
- Atlas Copco
- Airman
- Mitsuiseiki
- Jaguar
cần ưu tiên dầu đúng tiêu chuẩn mà hãng khuyến nghị hoặc dầu thay thế tương đương có thông số rõ ràng.
2. Chọn đúng theo độ nhớt
Không phải máy nào cũng dùng cùng một cấp dầu. Hai loại phổ biến nhất vẫn là:
- ISO VG 32
- ISO VG 46
Nếu chọn sai độ nhớt, dầu có thể quá loãng hoặc quá đặc so với điều kiện làm việc, từ đó ảnh hưởng đến bôi trơn và nhiệt độ máy.
3. Chọn theo nhiệt độ và môi trường vận hành
Nếu máy đặt trong phòng nóng, tải cao, chạy nhiều giờ liên tục, nên ưu tiên dầu có độ ổn định nhiệt tốt hơn. Đây là lý do cùng một model máy, nhưng môi trường chạy khác nhau thì lựa chọn dầu cũng nên cân nhắc lại.
4. Chọn theo chu kỳ bảo dưỡng
Một số dòng dầu chỉ phù hợp cho chu kỳ thay ngắn. Một số loại có thể chạy chu kỳ dài hơn nếu hệ thống sạch và điều kiện vận hành ổn định.
5. Chọn theo tình trạng thực tế của máy
Máy mới, máy đã chạy lâu năm, máy đã từng bị keo dầu hoặc máy chạy nội địa Nhật đời sâu có thể cần cách chọn dầu thận trọng hơn. Không nên thay đổi loại dầu liên tục nếu chưa kiểm tra kỹ tình trạng bên trong hệ thống.
Bảng tiêu chí chọn dầu nhanh
| Tiêu chí | Cần kiểm tra |
|---|---|
| Hãng máy | Hitachi, Kobelco, Atlas Copco, Airman, Jaguar… |
| Model máy | Xác định đúng series và năm máy |
| Độ nhớt | ISO VG 32 hay ISO VG 46 |
| Gốc dầu | Khoáng, bán tổng hợp, tổng hợp |
| Nhiệt độ vận hành | Máy chạy mát hay thường xuyên nhiệt cao |
| Chu kỳ thay dầu | Theo giờ chạy thực tế |
| Tình trạng máy | Mới, đã đại tu, từng bị keo dầu hay chưa |
Khi nào cần thay dầu máy nén khí trục vít?
Chu kỳ thay dầu không nên tính theo cảm tính. Phải dựa trên:
- Giờ chạy máy
- Loại dầu đang dùng
- Nhiệt độ vận hành thực tế
- Mức độ bụi bẩn của môi trường
- Tình trạng lọc dầu và lọc tách dầu
Có thể tham khảo nhanh như sau:
| Loại dầu | Chu kỳ tham khảo |
|---|---|
| Dầu khoáng | khoảng 2.000 giờ |
| Dầu bán tổng hợp | khoảng 3.000–4.000 giờ |
| Dầu tổng hợp | khoảng 4.000–8.000 giờ |
Đây là mức tham khảo kỹ thuật phổ biến. Khi áp dụng thực tế vẫn phải theo khuyến nghị của hãng và tình trạng máy. Nếu máy thường xuyên nóng, chu kỳ thay dầu nên rút ngắn hơn.
Dấu hiệu cho thấy dầu đang xuống cấp
Không cần chờ đủ giờ mới thay nếu dầu có các biểu hiện sau:
- Dầu sẫm màu nhanh
- Có mùi khét
- Máy nóng hơn bình thường
- Hao dầu bất thường
- Khí nén đầu ra lẫn dầu
- Lọc tách dầu nhanh nghẹt
- Có cặn, keo dầu trong đường dầu
Khi xuất hiện các dấu hiệu này, không nên chỉ thay dầu riêng lẻ. Cần kiểm tra đồng thời:
- Lọc dầu
- Lọc tách dầu
- Lọc gió
- Két giải nhiệt
- Đường hồi dầu
Có nên trộn nhiều loại dầu với nhau không?
Không nên. Đây là nguyên tắc kỹ thuật cơ bản với máy nén khí trục vít.
Việc trộn dầu khác gốc hoặc khác cấp độ nhớt có thể gây:
- Mất ổn định hóa học
- Giảm khả năng bôi trơn
- Tạo cặn
- Tăng nguy cơ keo dầu
- Ảnh hưởng tuổi thọ lọc tách dầu
Nếu cần đổi từ loại dầu này sang loại khác, nên kiểm tra kỹ và xử lý theo đúng quy trình thay dầu, không châm nối tiếp tùy ý.
Gợi ý chọn dầu theo từng nhóm máy
| Nhóm máy | Hướng chọn dầu |
|---|---|
| Máy chạy 8 giờ/ngày | Có thể dùng dầu đúng tiêu chuẩn cơ bản, theo chu kỳ chuẩn |
| Máy chạy 2–3 ca | Nên ưu tiên dầu ổn định nhiệt tốt hơn |
| Máy đời sâu / máy nội địa Nhật | Cần kiểm tra kỹ loại dầu tương thích |
| Máy từng bị nóng / keo dầu | Nên kiểm tra sạch hệ dầu trước khi thay |
| Máy dùng tải cao liên tục | Ưu tiên dầu chất lượng ổn định và theo dõi giờ chạy chặt hơn |
Tại Airtec, với các máy chạy tải lớn hoặc đã từng phát sinh lỗi nhiệt độ, chúng tôi thường kiểm tra kỹ hơn ở cụm dầu trước khi chốt loại dầu thay thế.
Những sai lầm thường gặp khi chọn dầu
- Chọn dầu theo giá rẻ
- Không kiểm tra độ nhớt
- Dùng dầu không rõ tiêu chuẩn
- Trộn dầu cũ và dầu mới
- Chỉ thay dầu mà không thay lọc dầu
- Không theo dõi giờ chạy sau khi thay dầu
- Bỏ qua tình trạng két giải nhiệt và lọc tách dầu
Đây là các lỗi dễ làm máy trục vít nóng lại hoặc hao dầu sau bảo dưỡng.
Kết luận
Dầu máy nén khí trục vít là vật tư kỹ thuật quan trọng, không nên chọn theo cảm tính. Muốn chọn đúng, cần bám vào hãng máy, model máy, độ nhớt, gốc dầu, nhiệt độ vận hành và chu kỳ giờ chạy. Với máy trục vít có dầu, chọn đúng dầu sẽ giúp máy ổn định hơn, giảm nhiệt, giảm hao dầu và kéo dài tuổi thọ đầu nén. Tại Airtec, khi kiểm tra hệ thống khí nén, chúng tôi luôn xem dầu là một trong những hạng mục cần chốt đầu tiên nếu muốn vận hành bền và ổn định.
Công Ty TNHH Thiết Bị Nén Khí Airtec
- Địa chỉ: Lầu 5, tòa nhà ST.Moristz, số 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh
- Hotline: 0944.000.884
- Website: https://thietbinenkhi.vn
- Mail: dtkien@thietbinenkhi.vn
