Bình tách dầu là một trong những cụm quan trọng nhất của máy nén khí trục vít có dầu. Nó không phải bình chứa khí dùng ngoài hệ thống. Bình này nằm trong máy, nhận hỗn hợp khí nén và dầu từ đầu nén, sau đó tách phần lớn dầu trước khi khí đi ra ngoài.
Nếu bình tách dầu hoặc các bộ phận bên trong làm việc không đúng, máy có thể hao dầu, khí đầu ra lẫn dầu, nhiệt độ tăng, chênh áp cao hoặc thậm chí dừng máy.
Bình tách dầu làm việc ở đâu trong chu trình nén?
Trong máy trục vít có dầu, dầu được phun vào buồng nén để bôi trơn, làm kín và làm mát. Sau đầu nén, khí và dầu đi ra cùng nhau. Hỗn hợp này đi vào bình tách dầu.
Quá trình có thể hiểu theo thứ tự:
Không khí + dầu → đầu nén → bình tách dầu → lõi tách dầu → khí nén ra ngoài
Phần dầu được tách sẽ quay lại hệ thống bôi trơn để tiếp tục tuần hoàn.
Cấu tạo cơ bản của bình tách dầu
| Bộ phận | Vai trò |
|---|---|
| Thân bình | Chứa hỗn hợp dầu-khí và dầu tuần hoàn |
| Khoang tách sơ cấp | Tách phần lớn dầu nhờ đổi hướng, giảm vận tốc và lực ly tâm tùy thiết kế |
| Lõi tách dầu | Tách các hạt dầu nhỏ còn lại khỏi khí nén |
| Đường hồi dầu | Đưa dầu thu được ở lõi tách quay về đầu nén |
| Van áp suất tối thiểu | Duy trì áp cần thiết trong bình để hệ dầu tuần hoàn và hỗ trợ tách |
| Van an toàn | Bảo vệ bình khi áp tăng bất thường |
| Đường dầu ra | Đưa dầu qua lọc, két và trở lại đầu nén |
Hai giai đoạn tách dầu
Tách sơ cấp
Khi hỗn hợp dầu-khí đi vào bình, vận tốc và hướng dòng thay đổi. Các giọt dầu lớn bị tách ra khỏi dòng khí và rơi xuống đáy bình.
Tách tinh qua lõi tách dầu
Khí sau tách sơ cấp vẫn còn các hạt dầu nhỏ. Khí đi qua lõi tách, các hạt dầu coalescing lại thành giọt lớn hơn và được thu về. Sau đó dầu được hồi lại qua đường hồi dầu.
Vì vậy, khi khách hàng nói “thay bình tách dầu”, cần xác định rõ là thay lõi lọc tách dầu hay thay toàn bộ bình chứa/tách dầu. Hai hạng mục hoàn toàn khác nhau về chi phí và công việc.
Dấu hiệu bình tách dầu hoặc hệ tách dầu có vấn đề
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể |
|---|---|
| Máy hao dầu nhanh | Lõi tách kém, đường hồi dầu nghẹt, dầu quá đầy, áp làm việc không phù hợp |
| Khí ra lẫn nhiều dầu | Lõi tách thủng hoặc mất khả năng tách |
| Chênh áp tách dầu cao | Lõi tách bị nghẹt hoặc dầu tạo cặn |
| Áp bình dầu bất thường | Van áp suất tối thiểu, van hút hoặc hệ điều khiển có vấn đề |
| Van an toàn xì/xả | Áp trong bình tăng bất thường hoặc van hỏng |
| Dầu sủi bọt | Dùng sai dầu, lẫn nước, trộn dầu không tương thích |
Vì sao đường hồi dầu quan trọng?
Lõi tách chỉ gom dầu ra khỏi khí. Muốn dầu quay về đầu nén cần đường hồi dầu hoạt động tốt. Nếu ống hồi dầu bị nghẹt hoặc vị trí hút dầu không đúng, dầu tích tụ ở lõi tách rồi bị cuốn theo khí ra ngoài, gây hao dầu.
Do đó, khi máy hao dầu không nên vội kết luận “lõi tách hỏng”. Cần kiểm tra đồng thời đường hồi dầu, van một chiều đường hồi, mức dầu và áp suất làm việc.
Bình tách dầu có phải bình chịu áp không?
Trong nhiều máy nén khí trục vít có dầu, bình tách dầu làm việc dưới áp suất của hệ thống và là chi tiết chịu áp. Việc tháo mở bình khi còn áp là cực kỳ nguy hiểm.
Khi nào cần thay lõi tách dầu?
Không nên dùng một mốc giờ duy nhất cho mọi hãng. Chu kỳ phụ thuộc model, loại dầu, chất lượng lọc gió, nhiệt độ máy và môi trường. Các dấu hiệu thực tế quan trọng gồm chênh áp tăng, hao dầu, khí ra có dầu và cảnh báo bảo trì trên bộ điều khiển.
Khi thay lõi tách cần dùng đúng mã, đúng kích thước và đúng thông số. Lõi sai chất lượng có thể làm tăng chênh áp, hao dầu hoặc ảnh hưởng an toàn tĩnh điện tùy thiết kế máy.
Những nguyên nhân làm hệ tách dầu nhanh hỏng
- Dùng dầu không phù hợp.
- Trộn nhiều loại dầu khác nhau.
- Máy chạy nhiệt độ cao lâu ngày.
- Lọc gió kém làm bụi vào hệ dầu.
- Không thay dầu đúng kỳ.
- Đường hồi dầu nghẹt.
- Máy vận hành ở áp suất quá thấp kéo dài, không phù hợp thiết kế.
- Lõi tách chất lượng thấp hoặc lắp sai.
Bình tách dầu và lọc tách dầu khác nhau ra sao?
| Bình tách dầu | Lọc/lõi tách dầu |
|---|---|
| Là vỏ/bình chịu áp chứa hỗn hợp dầu-khí | Là phần tử lọc nằm trong hoặc gắn với bình |
| Thường không thay định kỳ nếu bình còn tốt | Là vật tư bảo trì phải thay theo tình trạng/chu kỳ |
| Có van, đường dầu, đường khí và nắp bình | Có vật liệu lọc chuyên dụng để giữ sương dầu |
Airtec cung cấp lọc tách dầu và phụ tùng máy nén khí
Airtec tư vấn lõi tách dầu, lọc dầu, lọc gió, dầu máy nén khí và phụ tùng cho nhiều dòng máy trục vít. Khi máy có hiện tượng hao dầu hoặc khí ra có dầu, nên kiểm tra cả hệ tách thay vì chỉ thay lõi theo cảm tính.
Kết luận
Bình tách dầu trong máy nén khí vừa là khoang tách, vừa là nơi chứa dầu tuần hoàn trong nhiều thiết kế máy trục vít có dầu. Nó làm việc cùng lõi tách, đường hồi dầu, van áp suất tối thiểu và hệ dầu. Khi máy hao dầu, chênh áp cao hoặc khí ra lẫn dầu, cần kiểm tra toàn bộ cụm này theo trình tự.
FAQ
Bình tách dầu có phải bình chứa khí nén không?
Không. Bình tách dầu nằm trong máy nén trục vít có dầu và dùng để tách dầu-khí. Bình chứa khí nén đặt ngoài hệ thống để tích trữ và ổn định áp.
Hao dầu có phải luôn do lõi tách dầu?
Không. Đường hồi dầu nghẹt, mức dầu quá cao, sai dầu hoặc áp suất vận hành không phù hợp cũng có thể gây hao dầu.
Có tự thay lõi tách dầu được không?
Chỉ nên thực hiện khi có kỹ năng và quy trình an toàn. Bình còn áp mà mở nắp có thể gây tai nạn nghiêm trọng.
Công Ty TNHH Thiết Bị Nén Khí Airtec
- Địa chỉ: Lầu 5, tòa nhà ST.Moristz, số 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh
- Hotline: 0944.000.884
- Website: https://thietbinenkhi.vn
- Mail: dtkien@thietbinenkhi.vn
