Cấu tạo máy nén khí trục vít cần được nhìn theo cụm chính: đầu nén, động cơ, hệ dầu, lọc, giải nhiệt và điều khiển. Tại Airtec, khi tư vấn máy cho nhà xưởng, chúng tôi thường đi thẳng vào các cụm này vì đây là phần quyết định hiệu suất, độ ổn định và chi phí bảo dưỡng. Với dòng máy trục vít công nghiệp, cấu hình phổ biến hiện nay tập trung ở loại có dầu, dải công suất từ 7.5 kW đến 75 kW, áp suất làm việc thường 7.5–13 bar và lưu lượng từ khoảng 1.2 m³/phút đến trên 10 m³/phút tùy model.
Máy nén khí trục vít có dầu gồm những cụm nào?
Đây là cấu trúc điển hình của máy trục vít ngâm dầu. Ở loại không dầu, buồng nén và hệ bôi trơn sẽ khác cấu hình vì dầu không đi trực tiếp vào buồng nén.
Bảng cấu tạo và chức năng chính
| Bộ phận | Chức năng kỹ thuật | Ghi chú vận hành |
|---|---|---|
| Đầu nén | Nén khí bằng 2 rotor trục vít quay ngược chiều | Bộ phận quan trọng nhất |
| Động cơ | Truyền công suất cho đầu nén | Thường tính bằng kW / HP |
| Lọc gió | Giữ bụi trước khi khí vào đầu nén | Bẩn sẽ làm máy nóng, giảm lưu lượng |
| Hệ dầu | Bôi trơn, làm kín, làm mát | Rất quan trọng ở máy có dầu |
| Bình tách dầu | Tách dầu ra khỏi khí nén | Liên quan trực tiếp chất lượng khí |
| Lọc dầu | Giữ cặn trong dầu tuần hoàn | Tắc lọc làm giảm hiệu quả bôi trơn |
| Lọc tách dầu | Tách sương dầu khỏi khí nén đầu ra | Hao dầu cao thường liên quan cụm này |
| Dàn giải nhiệt | Hạ nhiệt dầu và khí nén | Bụi bẩn làm tăng nhiệt độ máy |
| Van hút / van áp | Điều tiết chế độ tải – không tải | Ảnh hưởng ổn định áp suất |
| Bộ điều khiển | Hiển thị và kiểm soát thông số | Theo dõi áp, nhiệt, lỗi |
Thông tin thêm: Máy nén khí trục vít là gì? Cách chọn cho nhà xưởng công nghiệp
Cách chia này bám đúng nguyên lý và nhóm bộ phận mà Airtec đang khai thác ở mảng lọc máy nén khí, dầu máy nén khí, phụ tùng máy nén khí và dịch vụ bảo trì.
Đầu nén là bộ phận quan trọng nhất
Đầu nén gồm 2 rotor trục vít, một trục đực và một trục cái, quay ngược chiều để hút khí, giảm thể tích buồng nén và tạo áp suất. Ở máy trục vít, quá trình nén diễn ra liên tục nên áp ra đều hơn và phù hợp với tải công nghiệp hơn. Airtec hiện cũng đang cung cấp các dải công suất từ 10 HP (7.5 kW), 15 HP (11 kW), 20 HP (15 kW), 30 HP (22 kW), 50 HP (37 kW), 75 HP (55 kW), 100 HP (75 kW) cho nhu cầu nhà xưởng và nhà máy.
Một số tài liệu cũng nêu khe hở làm việc giữa trục vít và xi lanh rất nhỏ, khoảng 0.1–0.4 mm, để giảm rò rỉ và giảm mài mòn trong quá trình nén. Đây là lý do đầu nén cần dầu đúng chuẩn và bảo dưỡng đúng chu kỳ.
Hệ thống dầu quyết định độ bền của máy có dầu
Với máy nén khí trục vít có dầu, dầu không chỉ dùng để bôi trơn. Dầu còn có 3 nhiệm vụ chính:
- Làm kín khe hở buồng nén
- Giảm ma sát giữa các chi tiết quay
- Hỗ trợ làm mát đầu nén
Nếu hệ dầu làm việc không ổn định, máy sẽ nhanh nóng, hao dầu, giảm hiệu suất và tăng rủi ro lỗi đầu nén. Đây là lý do Airtec luôn đi cùng các hạng mục như dầu máy nén khí, lọc dầu và lọc tách dầu khi tư vấn bảo dưỡng.
Ví dụ cấu hình thực tế
Ở một model trục vít 45 kW do Airtec công bố, thông số gồm:
| Hạng mục | Giá trị |
|---|---|
| Công suất | 45 kW / 60 HP |
| Áp suất làm việc | 10 bar |
| Lưu lượng khí | 4.5 – 8.0 m³/phút |
| Dung tích dầu bôi trơn | 25 lít |
| Độ ồn | 65 ± 2 dB |
| Điện áp | 380V / 3 pha / 50Hz |
Bộ thông số này cho thấy hệ dầu ở máy trục vít không phải chi tiết phụ, mà là cụm kỹ thuật chính cần theo dõi trong suốt quá trình vận hành.
Lọc gió, lọc dầu và lọc tách dầu là 3 hạng mục bảo dưỡng bắt buộc
Trong thực tế, nhiều lỗi không đến từ đầu nén mà đến từ bộ lọc xuống cấp. 3 hạng mục phải kiểm tra định kỳ là:
- Lọc gió: bảo vệ đầu nén khỏi bụi
- Lọc dầu: giữ sạch dầu tuần hoàn
- Lọc tách dầu: tách dầu khỏi khí nén đầu ra
Nếu lọc gió bẩn, máy sẽ thiếu khí đầu vào và tăng nhiệt. Nếu lọc dầu tắc, dầu tuần hoàn kém và đầu nén chịu tải nặng hơn. Nếu lọc tách dầu yếu, khí đầu ra sẽ lẫn dầu hoặc hao dầu bất thường. Với các hệ thống chạy 8–24 giờ/ngày, đây là nhóm vật tư Airtec thường khuyến nghị thay đúng giờ thay vì chờ hỏng mới xử lý.
Dàn giải nhiệt và quạt làm mát ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệt độ máy
Máy trục vít có dầu luôn cần cụm làm mát để hạ nhiệt dầu và khí nén. Cụm này thường gồm:
- Két làm mát dầu
- Két làm mát khí
- Quạt giải nhiệt
- Đường gió đối lưu
Nếu dàn giải nhiệt bám bụi hoặc khu vực đặt máy quá bí gió, nhiệt độ vận hành sẽ tăng nhanh. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây lỗi máy nén khí trục vít bị nóng và cũng là lý do khi lắp đặt, Airtec luôn tính cả mặt bằng, hướng gió và khoảng hở bảo trì.
Bộ điều khiển và cảm biến giúp kiểm soát tải
Máy nén khí trục vít công nghiệp hiện nay thường có bộ điều khiển để hiển thị:
- Áp suất làm việc
- Nhiệt độ vận hành
- Giờ chạy máy
- Trạng thái tải / không tải
- Cảnh báo lỗi
Ở các dòng inverter, bộ điều khiển còn phối hợp với biến tần để điều chỉnh tốc độ động cơ theo nhu cầu khí thực tế. Trên nội dung Airtec, một số model như XS-60 được công bố dùng khởi động mềm bằng biến tần, động cơ IPM motor IP65, mức tiết kiệm điện khoảng 30%–40%.
Cấu tạo máy có dầu và máy không dầu khác nhau ở đâu?
Để tránh nhầm intent, phần này chỉ cần chốt ngắn:
| Loại máy | Điểm khác chính |
|---|---|
| Máy trục vít có dầu | Dầu đi vào quá trình nén để làm kín, bôi trơn, làm mát |
| Máy trục vít không dầu | Buồng nén không cho dầu tiếp xúc trực tiếp với khí nén |
Với nhà xưởng cơ khí, gỗ, bao bì, gia công kim loại, cấu hình có dầu vẫn là loại dùng phổ biến hơn vì dải máy rộng, dễ đầu tư và dễ bảo trì. Loại không dầu chỉ nên tính khi yêu cầu khí đầu ra rất cao.
Kết luận
Cấu tạo máy nén khí trục vít có dầu không phức tạp nếu nhìn đúng cụm chính: đầu nén, động cơ, hệ dầu, hệ lọc, giải nhiệt và điều khiển. Trong đó, nhóm cần theo dõi nhiều nhất khi vận hành là dầu, lọc dầu, lọc gió, lọc tách dầu, nhiệt độ máy. Tại Airtec, khi xử lý các ca bảo dưỡng và sửa máy nén khí, phần lớn lỗi đều quay lại các cụm này. Chốt đúng cấu tạo thì việc chọn máy, thay vật tư và kiểm soát vận hành sẽ chính xác hơn.
Công Ty TNHH Thiết Bị Nén Khí Airtec
- Địa chỉ: Lầu 5, tòa nhà ST.Moristz, số 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh
- Hotline: 0944.000.884
- Website: https://thietbinenkhi.vn
- Mail: dtkien@thietbinenkhi.vn
